Midwinterhoorns en klokken vanaf de Lebuïnustoren
Op zondag 21 december 2025, de kortste dag van het jaar en daarmee de start van de winter, laten Midwinterhoorns en beiaardier zich traditiegetrouw horen vanaf de Deventer Lebuïnustoren. Als speciale gast is wethouder Jaimi van Essen daarbij aanwezig.
De Veluwse Midwinterhoornblazers staan met hun hoorns van zo’n 1,5 meter op de Lebuïnustoren en het Grote Kerkhof. Om 16.00 uur opent stadsbeiaardier Bauke Reitsma op de beiaard met het Eerste Hoornconcert van Joseph Haydn (1732–1809). Rond zonsondergang nemen de Veluwse Midwinterhoornblazers het stokje over om het licht tegemoet te blazen. Door de Deventer binnenstad klinkt van en naar de toren over en weer de zogenaamde Oale Roop, bestaande uit natuurtonen die vanuit de hoorns klinken. Aansluitend op de blazers improviseert de beiaardier op de tonen van de hoorns. Het geheel wordt sfeervol afgesloten met Kerstliederen tot 17.00 uur.
Achtergrond over Traditie midwinterhoorns
De oostelijke provincies van ons land, van de Achterhoek tot in Noord-Groningen, kennen al vanaf het begin van de 19de eeuw de traditie van het midwinterhoornblazen. Deze traditie, die afstamt van de Germaanse joelfeesten, vindt jaarlijks plaats rondom de winterzonnewende. De Germanen verjoegen tijdens de donkere dagen de boze geesten met hun hoorns.
Vandaag de dag begint men op de eerste zondag van de Advent te blazen op handgemaakte houten hoorns van ongeveer 1,5 meter lang. Men blaast het komende licht – en het Kerstkind – tegemoet op de kortste dagen van het jaar tot aan Driekoningen, 6 januari. Daarmee heeft het gebruik ook een duidelijke link met de kerkelijke traditie van het tegemoet blazen van het Christuskind.
Vanaf 2007 combineerde de voormalige Deventer stadsbeiaardier Jan Willem Achterkamp de beiaard van de Lebuïnustoren met de Veluwse Midwinterhoornblazers uit Epe. Bauke Reitsma, die hem in januari 2020 opvolgde als stadsbeiaardier, houdt deze bijzondere Deventer traditie ook in 2025 graag in ere.
De historie van Deventer en de midwinterhoorn gaat terug tot in de 19de eeuw. De van oorsprong Friese dominee Joost Hiddes Halbertsma, ruim dertig jaar predikant in Deventer, schonk in 1857 een ‘Steffenshoorn’ aan het Fries Museum in Leeuwarden. In 1888 werd aan het gemeentebestuur van Deventer een midwinterhoorn geschonken; dit exemplaar is vandaag de dag in bezit van Museum De Waag in Deventer.