De coördinaten

Erfgoed in beeld

  • Geschreven door Rene Berends, Clemens Hogenstijn, Geerle van der Wijk
  • Leestijd Leestijd 3 minuten
  • Home 9658 x bekeken

Waar? 52.252525, 6.154301
Veerkrachtig erfgoed is dit jaar het thema van Open Monumentendag op 12 en 13 september. Het gaat over monumenten die veranderingen doorstaan, worden hersteld of een nieuwe bestemming krijgen. Die veerkracht geldt ook voor kunst die bij zo’n plek hoort.
Op Open Monumentendag keren twee oude bekenden terug naar de Nieuwe Markt in Deventer: een Romeinse jongen en een Grieks meisje. Althans, zo werden ze tot voor kort genoemd. Nu spreken we van een Griekse jongen en een Grieks meisje. Uit archiefonderzoek blijkt namelijk dat beeldhouwer Titus Leeser zelf altijd over twee Griekse jongelingen sprak. De bronzen beelden stonden ooit voor het Alexander Hegius Gymnasium.

Wat deden een Griekse jongen en een Grieks meisje in de fietsenkelder?

Na jaren afwezigheid keren ze terug naar hun plek bij het gebouw. Titus Leeser maakte de beeldengroep in de jaren vijftig voor het nieuwe gymnasium. Het gymnasium opende in 1954. Het oude schoolgebouw was bij een bombardement in 1944 zwaar beschadigd en later gesloopt. Ouders zamelden geld in voor de beelden. De keuze voor een Griekse jongen en een Grieks meisje lag voor de hand. Grieks was een belangrijk vak. Die traditie gaat eeuwen terug. Rector Alexander Hegius gaf eind vijftiende eeuw aan de Latijnse school les over de klassieke oudheid. Eeuwen later ging het er minder klassiek aan toe: de Griekse jongen kreeg nog weleens een leeg koffiebekertje in zijn hand gedrukt.

Maar zelfs beelden kunnen ontheemd raken. Toen ROC Aventus in 2001 als laatste gebruiker van het gebouw aan de Nieuwe Markt vertrok, konden de beelden niet mee naar de nieuwbouw. De architect zag daar geen geschikte plek. De twee bronzen scholieren belandden op een weinig monumentale plek: de fietsenkelder. Later verhuisden ze naar landgoed Kleine Noordijk in Wilp. Daar kregen de beelden een nieuwe plek. Maar de band met het gymnasium en de eeuwenoude traditie van Grieks als schoolvak in Deventer raakte uit beeld.

Die band wordt nu hersteld. Bij de verkoop en verbouwing van het gymnasium was afgesproken dat de beelden zouden terugkeren. Op Open Monumentendag keren ze terug naar hun plek voor het gebouw. Daar zijn nu appartementen en Museum EICAS gevestigd. Zo krijgt veerkrachtig erfgoed een mooie betekenis. Erfgoed hoeft niet eeuwenlang onaangeroerd op dezelfde plek te blijven om waardevol te zijn. Het kan uit beeld verdwijnen, verhuizen en opnieuw betekenis krijgen. Soms bestaat veerkracht uit terugkeren naar de plek waar je vandaan kwam.

Benieuwd wat er in Deventer te beleven valt op Open Monumentendag? Ontdek het hier.

Geschreven door Rene Berends, Clemens Hogenstijn, Geerle v.d. Wijk

Tweewekelijks schrijven ze over plekken, plaatsen en gebeurtenissen die ze in Deventer of het buitengebied tegenkomen. De coördinaten op Google Maps zijn het startpunt voor berichten waarin historie, cultuur, architectuur en natuur het uitgangspunt vormen.